Page 81 - Demo

Mask%u00eb afrikane me fytyr%u00ebn e mbretit 1Perandoria PortugezeN%u00ebn drejtimin e zyrtar%u00ebve portugez%u00eb t%u00eb njohur si m%u00ebk%u00ebmb%u00ebs, Portugalia krijoi nj%u00eb perandori t%u00eb p%u00ebrtejdetit. M%u00eb i famshmi nd%u00ebr ata ka qen%u00eb Alfonsi i Albkerkut (Alfonso d%u2019Albuquerque), nj%u00eb fisnik q%u00eb drejtoi procesin e vendosjes s%u00eb nj%u00eb unaze t%u00eb bazave tregtare dhe ushtarake, t%u00eb p%u00ebrqendruar n%u00eb ishullin Goa, n%u00eb bregun Malabar t%u00eb Indis%u00eb. Perandoria Portugeze u formua me pushtimin e pikave t%u00eb ankorimit p%u00ebrgjat%u00eb gjith%u00eb rrug%u00ebs q%u00eb, duke ndjekur bregdetin e Afrik%u00ebs, t%u00eb %u00e7onte n%u00eb Indit%u00eb Lindore. Nga India, portugez%u00ebt u shtyn%u00eb drejt Cejlonit, Sumatr%u00ebs, Jav%u00ebs, Celebesit dhe Molukeve, derisa m%u00eb 1516 u ankoruan n%u00eb Kanton, n%u00eb Kin%u00eb, dhe m%u00eb 1542, n%u00eb Japoni. Perandoria Portugeze, duke u zgjeruar pastaj edhe n%u00eb Amerik%u00eb (Brazil), u b%u00eb n%u00eb thelb nj%u00eb perandori tregtare, e drejtuar drejtp%u00ebrdrejt nga kurora mbret%u00ebrore. Popullsia e pakt%u00eb e atdheut m%u00ebm%u00eb (nj%u00eb milion e gjysm%u00eb banor%u00eb) nuk mund t%u00eb furnizonte forca t%u00eb q%u00ebndrueshme kolonizuese. Perandoria Portugeze mbeti nj%u00eb perandori e kufizuar enklavash, pra e pikave portuale t%u00eb tregtis%u00eb p%u00ebrgjat%u00eb bregdeteve t%u00eb Indis%u00eb dhe Kin%u00ebs. P%u00ebrfitues t%u00eb pasurive t%u00eb vendeve t%u00eb pushtuara u b%u00ebn%u00eb kryesisht Kurora dhe tregtar%u00ebt e p%u00ebrkrahur prej saj n%u00eb tregtin%u00eb me Perandoria PortugezeKepi i Shpres%u00ebs s%u00eb Mir%u00eb Mozambiku Oqeani IndianOqeani AtlantikOqeani Paq%u00ebsorAZIAAFRIKAINDIAKINAAMERIKA E VERIUTIndit%u00ebPer%u00ebndimoreAMERIKA E JUGUTBRAZILIPORTUGALIASao TomeMalakaJavaMakaoOrmuzKalkutaGoaKantonLisbonaShtrirja e Perandoris%u00eb Portugeze n%u00eb shek. XVI2Spanja dhe Portugalia: shtetet e para koloniale4.3N%u00eb kontaktet e tij me popullsin%u00eb azteke, Hernan Kortesit (Hern%u00e1n Cort%u00e9s) i dhan%u00eb nj%u00eb pije t%u00eb quajtur Xocolatl (%u201cuj%u00eb i hidhur%u201d, origjina e fjal%u00ebs %u00e7okollat%u00eb). Pas pushtimit t%u00eb Meksik%u00ebs, Kortesi mori n%u00eb zot%u00ebrim edhe depozita t%u00eb m%u00ebdha kakaoje. Kokrrat e saj p%u00ebrdoreshin p%u00ebr t%u00eb p%u00ebrgatitur pijen, por edhe si monedh%u00eb shk%u00ebmbimi. Fillimisht, kakaoja nuk u prit mir%u00eb n%u00eb Spanj%u00eb, ndoshta p%u00ebr shkak t%u00eb shijes s%u00eb hidhur, por pasi iu shtuan er%u00ebza t%u00eb ndryshme, si vanilja apo kanella, pija u b%u00eb shum%u00eb popullore. Taksat mbi t%u00eb ishin aq t%u00eb larta, sa vet%u00ebm t%u00eb pasurit mund t%u2019ia lejonin vetes luksin q%u00eb ta pinin.Grimc%u00eb historike79